Digitalisering onder druk

Digitalisering onder druk: minder budget, grotere opgave

Veel organisaties met een publieke taak maken op dit moment dezelfde rekensom. De budgetten krimpen, de uitvoeringslast groeit en de verwachtingen van ketenpartners, inwoners, cliënten, huurders en medewerkers worden er niet lager op. Tegelijkertijd neemt de digitale opgave alleen maar toe: informatiehuishouding die op orde moet en veilig moet zijn, systemen die aan vervanging toe zijn, AI die zich aandient in bedrijfsvoering en de dienstverlening. Minder middelen, meer opgave. Die paradox is inmiddels de dagelijkse realiteit van bestuurders in de zorg, bij woningcorporaties, lokale overheid en in het onderwijs.

De reflex in zo'n situatie is begrijpelijk: snijden in wat niet direct zichtbaar is en uitstellen wat niet urgent lijkt. Modernisering of innovatie wordt uitgesteld, een vervanging schuift op, een programma vertraagt of schuift door naar volgend jaar. Op papier is het opgelost. In de praktijk verschuift het probleem naar later, en wordt het onderweg groter.

Want juist wanneer de middelen schaars zijn, worden de keuzes scherper. Welke systemen vervang je wel en welke nog niet? Waar accepteer je risico en waar niet? Dat zijn afwegingen die ergens in de organisatie gemaakt moeten worden, expliciet en met kennis van zaken. Als niemand die afwegingen maakt, worden ze alsnog gemaakt, maar dan impliciet, verspreid over afdelingen en zonder dat het bestuur er zicht op heeft.

Daarom is de vraag wie je in deze fase op een sleutelpositie zet zo bepalend. Een organisatie die onder financiële druk staat, heeft mensen nodig die kunnen prioriteren in de digitale opgave. Professionals die weten wat technisch noodzakelijk is, wat bestuurlijk verantwoord is en wat maatschappelijk het zwaarst weegt. Dat vraagt informatiekundig inzicht en bestuurlijk en strategisch overzicht, en de positie om die afwegingen ook daadwerkelijk op de juiste tafel te leggen.

De vraag achter de vraag is hier niet hoeveel een benoeming kost, maar wat het kost als de verkeerde keuzes worden gemaakt.