Ervaring of een frisse blik?

Bij veel wervingsvragen die wij zien, staat een duidelijk profiel voorop: iemand uit dezelfde sector, die een vergelijkbare rol al bij een vergelijkbare organisatie heeft vervuld. Het liefst iemand die vrijwel hetzelfde al eens ergens anders heeft gedaan. Dat is begrijpelijk. Zo iemand kent het speelveld, de gevoeligheden en de manier waarop besluiten tot stand komen, en de inwerktijd is kort. Het voelt vaak als de veiligste keuze.

Voor veel functies is dat ook de juiste keuze. Continuïteit en context zijn dan belangrijker dan een frisse blik, en iemand die de sector kent, draait sneller mee.

Maar er zijn opgaven waarbij die vanzelfsprekende voorkeur een prijs heeft. Wie bij elke vacature zoekt naar iemand die het al eens zo heeft gedaan, haalt vaak ook dezelfde aannames en referentiekaders binnen. Die krijgen dan gemakkelijker bevestiging dan tegenspraak. Dat mechanisme kan zichzelf versterken: een selectiecommissie herkent de eigen ervaring gemakkelijker in de kandidaat die uit dezelfde wereld komt, terwijl iemand met een andere achtergrond op papier meer uitleg nodig heeft. Bij een organisatie die vooral continuïteit zoekt, hoeft dat geen probleem te zijn. Bij een organisatie die iets wil veranderen, kan het ertoe leiden dat alles bij het oude blijft.

Bij digitale verandering kan dat verschil zwaar wegen. Een aanpak die in de ene sector al jaren gewoon is, kan in een andere nog als vernieuwend gelden. Iemand die ervaring elders heeft opgedaan, stelt soms vragen bij werkwijzen die intern al zo vanzelfsprekend zijn geworden dat niemand ze nog ter discussie stelt. Dat is niet per se een kandidaat uit een andere sector; het kan ook tijdelijke externe expertise zijn, ingezet om een vastgelopen beeld open te breken. De waarde zit dan in de afstand die een buitenstaander nog heeft. Die afstand is van binnenuit moeilijker te organiseren.

De vraag voor wie werft, is dus niet alleen wie het snelst meedraait. Het is ook: welk perspectief heeft deze organisatie nu nodig? Soms is dat iemand die de wereld van de organisatie door en door kent. Soms is het iemand die er met andere ogen naar kijkt. Die vraag vooraf beantwoorden is scherper dan automatisch zoeken naar de kandidaat die het meest vertrouwd aanvoelt.